Ücretli planlar yolda olsa da tTerm'in kodu neden açık
tTerm'in tüm kodu artık MIT yerine AGPL v3 lisansıyla yayımlanıyor ve yakında ücretli planlar geliyor. Bunların neden birbirine engel olmadığını ve neden sunucuyu bile açtığımızı anlatıyoruz.
Ne değişti
11 Ekim'den bu yana tTerm'in tüm kodu AGPL v3 lisansıyla yayımlanıyor: hem sayfası hem sunucusuyla tTerm Web'in tamamı, bilgisayarlar için ajan, Telegram botu ve bu site. Şu anda bilgisayarın için geliştirdiğimiz tTerm ise ilk sürümünden beri bu lisansla geliyor. Bundan önce bot, ajan ve site MIT lisansıyla yayımlanıyordu. MIT ile çıkmış sürümler öyle kalır: bir lisans sonradan geri alınamaz. AGPL yeni olan her şey için geçerli.
Neden sunucu bile açık
tTerm makinelerine bağlanır. Sunucuda sudo yetkisine sahip tterm kullanıcısı olarak giriş yapar, yani root yetkisi alır. Böyle bir erişimi olan bir hizmetin yalnızca sözüne güvenilmemeli, bu yüzden bu erişimle ilgili her şey açık: çekirdek, sertifikaları imzalayan ayrı program, kurulum betiği ve ajan.
Ana sayfamızdaki her vaadi kodla karşılaştırarak doğrulayabilirsin. Bir sertifikanın ömrü iki dakikadır ve yalnızca tek bir sunucuda geçerlidir. CA anahtarları ağ erişimi olmayan ayrı bir süreçte tutulur. Kurulum betiği authorized_keys dosyasına tek satır ekler ve sshd_config dosyasına dokunmaz. app.tterm.net'teki sunucu doğrudan açık depodan güncellenir, yani GitHub'da ne varsa çalışan kod tam olarak odur.
Çoğu zaman yalnızca uygulama açık olur, sunucu kapalı tutulur. Başkalarının makinelerinde root yetkisiyle çalışan bir terminal için bu bize yanlış geliyor.
Neden MIT değil de AGPL
MIT, kodu alıp geliştirmek ve kapalı bir hizmet olarak çalıştırmak dahil neredeyse her şeye izin verir. Böyle bir hizmete sunucularını bağlayan insanların da root yetkisini kime ve nasıl verdiklerini bilmesinin hiçbir yolu yoktur.
AGPL buna izin vermez: tTerm'in değiştirilmiş bir kopyasını başkalarına hizmet olarak sunan herkes, kodunu kullanıcılarına açmak zorundadır. Kodumuz üzerine kurulan her hizmet bizimki kadar şeffaf kalır.
Bunların hiçbiri sana bir yükümlülük getirmez. Makinelerini bağla, çalış, tTerm'i kendi sunucuna kur: lisans ancak tTerm'i başkalarına dağıtırsan ya da değiştirilmiş bir sürümünü onlara hizmet olarak sunarsan devreye girer.
Peki neden para ödemeli
Koda erişim için değil, hizmet için ödeme yapacaksın. tTerm'in her gün çalışması için AB'de sunucular ve veritabanı kopyaları, e-posta, destek ve güncellemeleri takip eden biri gerekiyor. Ücretli planlardan gelen para bunlara gidecek, planları da sana önceden duyuracağız. tTerm beta aşamasındayken herkes için ücretsiz.
Kendi tTerm kopyanı çalıştırabilirsin: AGPL buna izin verir. Ama çoğu insanın ihtiyacı bir terminal, kendi başına barındırıp güncelleyeceği ve yedekleyeceği bir hizmet daha değil.
Başka açık kaynak projeler de bu modelle yaşıyor. Plausible, şirketler kodunun üzerine karşılığında hiçbir şey vermeden rakip hizmetler kurmasın diye 2020'de MIT'den AGPL'ye geçti. Grafana da 2021'de Apache 2.0'dan AGPL'ye geçti. İkisi de açık kodlarının bulut sürümünü satıyor.
Kod nerede
tTerm'in tüm kodu GitHub'daki tek bir organizasyonda: github.com/tterm-net. Depoları ve her birinin ne işe yaradığı şöyle:
- tterm-web
tTerm Web, sayfa ve sunucu: terminallerini çalışır halde tutan çekirdek, sertifikaları imzalayan ayrı program ve sunucular ile bilgisayarlar için kurulum betikleri. - tterm-app
Bilgisayarın için tTerm: aynı sayfa kendi penceresinde, o bilgisayarın kabuklarıyla. Motoru Rust ile yazıldı, ilk olarak macOS için geliyor. - tterm-agent
Bilgisayarlar için ajan: bir Mac'i ya da Linux makineyi tTerm Web'e ve bota bağlar. Dışarıya kendisi bağlanır ve hiçbir port açmaz. - tterm-telegram
tTerm'in doğduğu Telegram botu. - site
Bu site. - .github
Organizasyonun GitHub sayfası.
Kurulum betikleri kısa: çalıştırmadan önce oku.
tTerm Web'i dene
E-postanla giriş yap: sana bir kod gelir, sonrasında kendi cihazlarında kısa bir kod yeterli olur. İlk sunucun bir dakikada bağlanır.
Ücretsiz başla